01

Conflicten kun je niet vermijden 

Dagelijks hebben we tientallen conflicten. Binnen het gezin, op het werk, maar ook met onszelf. Het is dus heel normaal dat er ook tijdens de laatste fase van het leven conflicten zijn binnen een familie. Kinderen zijn het niet eens over de zorg voor moeder of vader. Je familie staat niet achter je keuze om een bepaalde behandeling wel of niet te volgen. Of er is een twist over de nalatenschap.

Conflicten komen in verschillende gradaties. Van kleine meningsverschillen tot grote ruzies. Aanvaard dat er altijd conflicten zullen zijn. Je kunt en moet ze niet vermijden. Maar blijf alert voor de idee├źn en gevoelens van anderen zodat het conflict niet escaleert.

02

Zoek uit wat jij wilt

Sta geregeld even stil bij jezelf. Wat wil jij? Wat vind jij belangrijk? Denk bijvoorbeeld al aan later. Hoe wil jij later verzorgd worden? Met een vroegtijdige zorgplanning maak je dit duidelijk voor je omgeving en zorgverleners. Wanneer je zorgvoorkeuren duidelijk zijn, is de kans op een familiaal conflict een stuk kleiner.

Geen idee hoe je aan een vroegtijdige zorgplanning moet beginnen? De kaarten van Levenswensen kunnen je op weg helpen.

03

Communiceer open met je familieleden

Denk niet alleen na over wat jij wilt, maar communiceer dit ook naar anderen. Ga het gesprek aan met je familie. Weet je bovendien wat je geliefde wilt? Ken je de wensen en verlangens van je ouders, broers of zussen? Ouders willen hun kinderen bijvoorbeeld niet tot last zijn als het wat moeilijker gaat. Maar door hierover niet te praten, hebben die kinderen ook niet de kans om aan te geven dat ze heel graag willen helpen. Door op een open manier met elkaar te communiceren, kunnen jullie samen naar een oplossing zoeken.

04

Luister echt naar wat de ander zegt

Tijdens de laatste levensfase is naar elkaar luisteren heel belangrijk en cruciaal. Maar vaak lukt het dan net niet. Men leeft op het scherpst van de snee en staat onder stress door het nakende afscheid. Laat iedereen uitspreken. Laat hen aangeven waarom iets belangrijk is voor hen. Speel op elkaar in en probeer elkaar te begrijpen. Vertrek niet vanuit je eigen interpretatie, maar luister onbevooroordeeld.

05

Breng de familie samen

Zijn er twistpunten? Breng iedereen van de familie samen en bespreek de moeilijkheden. Houd rekening met bovenstaande tips en probeer er samen uit te geraken. Is het water te diep? Misschien kan een onpartijdig bemiddelaar uitkomst bieden. Een vriend van de familie of een professionele bemiddelaar, zoals vzw ConnFinity, kan je hierbij helpen.

CM-studie rond familiaal conflict

Een familiaal conflict in de laatste levensfase van een persoon kan een zware impact hebben op de persoon zelf maar ook op diens naasten. CM onderzocht in samenwerking met Universiteit Gent en vzw ConnFinity hoe familiale conflicten rond het levenseinde tot stand komen, hoe ze verlopen, welke impact ze hebben en hoe ze worden beleefd en aangepakt door de betrokkenen.